است كه يك نوع آفت نباتى بوده كه به غلات آنها افتاد ، و همه را فاسد كرد . هنگامى كه امواج اين بلا فرو نشست و باز ايمان نياوردند ، بار ديگر خداوند ، نسل قورباغه را آن چنان افزايش داد كه به صورت يك بلا زندگى آنها را فرا گرفت ( * ( وَالضَّفادِعَ ) * ) ( 1 ) همه جا قورباغه‌هاى بزرگ و كوچك ، حتى در خانه‌ها و اطاقها و سفره‌ها و ظروف غذا مزاحم آنان بودند ، آن چنان كه دنيا بر آنان تنگ شد ولى باز در برابر حق زانو نزدند و تسليم نشدند . در اين هنگام خداوند خون را بر آنها مسلط ساخت ( * ( وَالدَّمَ ) * ) بعضى گفته‌اند بيمارى رعاف ( خون دماغ شدن ) به صورت يك بيمارى عمومى درآمد و همگى گرفتار آن شدند ، ولى بيشتر روات و مفسران گفته‌اند رودخانه عظيم نيل به رنگ خون درآمد ، آن چنان كه براى هيچ مصرفى قابل استفاده نبود ! و در پايان مىفرمايد : « اين آيات و معجزات آشكار و نشانه‌هاى حقانيت موسى را به آنها نشان داديم ، اما آنها در برابر آن تكبر ورزيدند و از قبول حق سرباز زدند و جمعيت مجرم و گنهكارى بودند » ( * ( آياتٍ مُفَصَّلاتٍ فَاسْتَكْبَرُوا وَكانُوا قَوْماً مُجْرِمِينَ ) * ) در بعضى از روايات مىخوانيم كه هر كدام از اين بلاها ، در يك سال واقع مىشد يعنى يك سال طوفان و سيلاب ، سال ديگر ملخخوارگى ، و سال بعد آفات نباتى و همچنين ، ولى در بعضى ديگر از روايات مىخوانيم كه ميان هر يك از اينها با ديگرى يك ماه بيشتر فاصله نبود ، ولى در هر حال شك نيست كه در فواصل مختلف و جدا از

--> ( 1 ) ضفادع جمع « ضفدع » است ضفدع به معنى قورباغه است ، اين كلمه به صورت جمع در آيه فوق آمده ولى عذابهاى ديگر به صورت مفرد ذكر شده است و شايد دليل بر آن باشد كه انواع مختلفى از قورباغه را خداوند بر اينها مسلط ساخت .